Bij veel bouw- en gebruikssituaties moet je aantonen dat de vluchtroutes voldoende capaciteit hebben, bijvoorbeeld bij een omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit of een gebruiksmelding. Of een volledige berekening nodig is, hangt af van het gebouw, de bezettingsgraad en de vraag van gemeente of veiligheidsregio. Wij adviseren hierover vooraf, zodat je alleen laat uitvoeren wat daadwerkelijk nodig is.
Doorstroomcapaciteitsberekeningen
Met een opvang- en doorstroomcapaciteitsberekening breng je in beeld of de vluchtroutes in je gebouw berekend zijn op het aantal mensen dat erop is aangewezen. Denk aan theaters, scholen en andere gebouwen waar veel mensen tegelijk samenkomen. Met de uitkomsten onderbouw je een vluchtconcept of los je knelpunten in een bestaand gebouw gericht op. Zo maak je aantoonbaar dat iedereen bij brand veilig en tijdig het gebouw kan verlaten.
Wat is een doorstroomcapaciteitsberekening?
Een doorstroomcapaciteitsberekening brengt in beeld of de vluchtroutes in een gebouw groot en snel genoeg zijn om alle aanwezigen binnen de beschikbare ontruimingstijd naar een veilige plek te brengen. Het aantal aanwezigen (ook bezoekers en publiek), de vrije breedte van deuren, gangen en trappen en de plekken waar vluchtroutes samenkomen, bepalen samen of een vluchtroute voldoet. Is de capaciteit onvoldoende, dan leidt de berekening tot concrete aanpassingen: een bredere uitgang, een extra trap, een ander routeverloop of een aanpassing van het ontruimingsconcept.
Opvangcapaciteit versus doorstroomcapaciteit
De berekening kent twee begrippen die samen de vluchtveiligheid bepalen:
- Opvangcapaciteit: het aantal personen dat een ruimte, trappenhuis of bordes veilig kan opvangen. Denk aan een trappenhuis achter een brandscheiding, waar vluchtende veiliger zijn en even kunnen wachten tot er weer ruimte is om door te stromen.
- Doorstroomcapaciteit: het aantal personen dat per meter vrije breedte op een deur, gang of trap mag zijn aangewezen. Waar vluchtroutes samenkomen, bijvoorbeeld onder in een trappenhuis, telt ook mee hoelang het duurt voordat iedereen die vernauwing is gepasseerd.
Samen bepalen beide waarden hoe snel mensen (delen van) een gebouw kunnen verlaten. Een brede uitgang helpt niet als het trappenhuis daarvoor te smal is. De berekening toetst juist die samenhang.
Bbl en NEN 6089
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan de doorstroomcapaciteit van vluchtroutes en aan de opvangcapaciteit op plekken waar een vluchtroute vernauwt. Wij toetsen je gebouw aan die eisen. Als bepalingsmethode gebruiken we NEN 6089, met de waarden en uitgangspunten die het Bbl voorschrijft. Je gebruikt de uitkomst direct bij een aanvraag omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit, bij een gebruiksmelding of in het gesprek met gemeente en veiligheidsregio.
Doorstroomcapaciteit bij opvangcapaciteit
Niet elke vluchtroute kan iedereen in één keer laten passeren. Onder in een trappenhuis komen bijvoorbeeld mensen van alle verdiepingen samen. Het Bbl staat zo’n vernauwing toe, als mensen achter een brandscheiding veilig kunnen wachten:
- Snel weg uit het bedreigde deel: wie zich bevindt in het deel van het gebouw waar de brand is, het subbrandcompartiment, moet daar binnen korte tijd uit kunnen.
- Veilig wachten en doorstromen: achter de brandscheiding komen mensen in een ruimte of trappenhuis waar zij langer veilig zijn. Die ruimte moet iedereen kunnen opvangen, en iedereen moet op tijd buiten zijn.
Wij rekenen op het niveau van het hele gebouw en bekijken alle vluchtroutes in samenhang. Daarbij houden we rekening met ruimtes die niet tegelijk vol zitten, zoals de aula en de lokalen van een school, en onderbouwen we die keuzes in het rapport.
Wanneer is een berekening nodig?
Nieuwbouw, verbouw en vergunningsaanvragen
Bij nieuwbouw en verbouw moet het ontwerp aantonen dat de vluchtroutes voldoende capaciteit hebben voor de beoogde bezettingsgraad. Een doorstroomcapaciteitsberekening levert die onderbouwing en voorkomt dat je laat in het traject de breedte van een trappenhuis of deuren moet aanpassen. Juist in een vroeg ontwerpstadium is de berekening waardevol: aanpassingen zijn dan nog goed en goedkoop door te voeren.
Gebruiksmelding of aanschrijving gemeente
Verandert het gebruik van een gebouw: meer personen, een andere functie, een hogere bezettingsgraad? Dan kunnen gemeente en veiligheidsregio vragen om inzichtelijk te maken dat de ontruiming ook onder de nieuwe omstandigheden tijdig verloopt. Een berekening onderbouwt de gebruiksmelding en geeft antwoord op een aanschrijving. Ook je BHV-organisatie heeft er baat bij: je weet waar het druk wordt en waar je BHV’ers het verschil maken.
Theaters, scholen en bijeenkomstgebouwen
Waar veel mensen tegelijk samenkomen, zoals in een theaterzaal, aula of sporthal, is de doorstroming al snel maatgevend. Juist daar laat de berekening zien of deuren, gangen en trappenhuizen het aankunnen, en waar het in de praktijk kan vastlopen.
Veelgestelde vragen
Ja. Het Bbl stelt aan bestaande bouw geen directe prestatie-eisen voor de doorstroomcapaciteit, daarom toetsen wij aan de nieuwbouweisen. Juist in bestaande gebouwen zijn vluchtroutes vaak een knelpunt, bijvoorbeeld door smalle trappenhuizen of een gegroeide bezettingsgraad. De berekening maakt knelpunten inzichtelijk en onderbouwt welke aanpassingen of organisatorische maatregelen nodig zijn. Soms volstaat een aanpassing van het vluchtconcept in plaats van een bouwkundige ingreep.
In de meeste gevallen volstaan plattegronden, het gebruiksdoel en een indicatie van het aantal personen per ruimte of verdieping, en welke ruimtes tegelijk in gebruik zijn. Uit de plattegronden halen we de vrije doorgangsbreedtes en de draairichting van deuren. Ze moeten dus wel de huidige situatie laten zien, of de situatie na de verbouwing. Is die informatie niet (meer) voorhanden, dan nemen wij de relevante gegevens tijdens een locatiebezoek op.
Je ontvangt een rapport met de uitgangspunten, de gehanteerde rekenwaarden, de resultaten per ruimte en een duidelijk toetsingsoordeel: voldoet de situatie en zo niet: welke oplossingen daarvoor mogelijk zijn. We stellen het rapport zo op dat je het direct kunt gebruiken richting gemeente, veiligheidsregio, architect of aannemer.
Zeker. Een doorstroomcapaciteitsberekening combineer je goed met een nieuwe gebruiksmelding of een quickscan brandveiligheid. Pak je die samen op, dan krijg je één consistent beeld van de veiligheid van je gebouw en voorkom je tegenstrijdige uitgangspunten tussen verschillende rapporten.
Gerelateerde diensten
Een doorstroomcapaciteitsberekening staat zelden op zichzelf. Ze krijgt betekenis in samenhang met de rest van het brandveiligheidsconcept:
- Ontruimingsberekening art. 6.20 Bbl: toetst per locatie de ontruimingsopgave en brengt zowel de beschikbare als de benodigde ontruimingstijd in beeld. In de zorg is dit vaak de berekening die ertoe doet. De doorstroomcapaciteit is daar zelden het knelpunt; de afhankelijkheid van cliënten en patiënten die hulp nodig hebben om te vluchten wel. Zie Ontruimingsberekening art. 6.20 Bbl.
- Ontwikkeling vluchtconcepten: legt vast welke vluchtroutes passen bij gebouw, gebruik en kwetsbaarheid van de aanwezigen. Een doorstroomcapaciteitsberekening onderbouwt of het concept in de praktijk ook daadwerkelijk werkt. Zie Ontwikkeling vluchtconcepten.
Wil je weten wat een doorstroomcapaciteitsberekening voor jouw situatie oplevert? Neem contact met ons op, dan bepalen we samen welke berekening je nodig hebt.
Van analyse tot borging
Meer aanbod binnen brandveiligheid
Brandveiligheid vraagt om samenhang. Naast dit onderdeel bieden wij meer binnen hetzelfde domein.
