Op 31 maart tijdens het Congres van De Zorg Brandveilig verzorgden we samen met Marieke Ribberink van de Veiligheidsregio Twente en Aad Lievaart van TBQ een themasessie over een vraag die je in de praktijk blijft tegenkomen: moet je vluchtroutes altijd volledig vrijhouden in de zorg, of is er ruimte voor een doordachte invulling?
Was je hier nu niet bij? We hebben ook onze inzichten gedeeld in de BHV Podcast van Cura BV
De basis is minder eenvoudig dan het lijkt
We begonnen bij het onderscheid tussen gemeenschappelijke en gezamenlijke vluchtroutes. Dat lijkt overzichtelijk, maar in de praktijk bepaalt de gebruiksfunctie, zoals een zorgclusterwoning of groepszorgwoning, hoe regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving uitwerken. Zo is artikel 6.15a niet van toepassing op de gangzone in de groepzorgwoning. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de gangzone van een gesloten afdeling in een verzorgingstehuis.
Van regels naar risico’s
Daarom keken we verder. Wat betekent ontruiming bij brand volgens artikel 6.20? En wat vraagt de zorgplicht uit artikel 6.4 van je als eigenaar of gebruiker? Die vragen draaien om één ding: het restrisico. Wat gebeurt er als er brand ontstaat in de vluchtroute zelf? Dan gaat het niet meer over een lege gang, maar over de vraag of mensen nog veilig kunnen vluchten als het echt misgaat.
De praktijk schuurt
In de zaal ontstond direct herkenning. De praktijk is weerbarstig. We horen vaak dat controles als te strikt worden ervaren, dat toezichthouders verschillend oordelen en dat organisaties daardoor het overzicht verliezen. Het gesprek met brandweer of bevoegd gezag loopt dan stroef, omdat iedereen vanuit een ander vertrekpunt redeneert.
Ruimte ontstaat door onderbouwing
Toch zit daar ook de oplossing. Als je zelf met een goed onderbouwd voorstel komt, ontstaat er ruimte. Niet door regels op te rekken, maar door ze goed te begrijpen en gericht toe te passen. Dan verschuift het gesprek van discussie naar samenwerking.
Gelijkwaardigheid als praktisch instrument
Die ontwikkeling zien we ook terug in recente uitspraken van de Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid Bouwvoorschriften (ATGB). Gelijkwaardigheid blijkt geen papieren exercitie, maar een praktisch instrument. Met een sterke onderbouwing kun je het gebruik van vluchtroutes gecontroleerd organiseren, ook in complexe woongebouwen of situaties met grotere bouwhoogte.
Van afwachten naar regie nemen
De kern is helder. Veiligheid vraagt geen zwart-wit keuzes, maar inzicht in risico’s, gebruik en gedrag. Wacht niet tot je wordt aangesproken, maar neem zelf het initiatief. Ga het gesprek aan met gemeente en brandweer en werk samen aan oplossingen die in de praktijk echt functioneren.
Download hier het advies dat het ATGB geeft over Objecten in de vluchtroute.
